តើវាជាអ្វី?
កិរិយាសព្ទឆ្លុះបញ្ចាំង (reflexive verbs) ពិពណ៌នាអំពីសកម្មភាពដែលប្រធានធ្វើចំពោះខ្លួនឯង ឬសកម្មភាពដែលទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយប្រធាន។
នៅក្នុងភាសាបារាំង កិរិយាសព្ទឆ្លុះបញ្ចាំងប្រើសព្វនាមឆ្លុះបញ្ចាំង (reflexive pronoun) មុនកិរិយាសព្ទ។
កិរិយាសព្ទឆ្លុះបញ្ចាំងជាធម្មតាត្រូវបានបង្ហាញក្នុងទម្រង់ infinitive ជាមួយ se។
ឧទាហរណ៍៖
- se laver — លាងខ្លួនឯង
- se lever — ក្រោកឡើង
- s’appeler — ត្រូវបានគេហៅថា
- se coucher — ចូលគេង
- se préparer — ត្រៀមខ្លួន
សព្វនាមឆ្លុះបញ្ចាំងប្រែប្រួលទៅតាមប្រធាន។
| ប្រធាន | សព្វនាមឆ្លុះបញ្ចាំង | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|---|
| je | me / m’ | je me lave |
| tu | te / t’ | tu te lèves |
| il / elle / on | se / s’ | elle se prépare |
| nous | nous | nous nous levons |
| vous | vous | vous vous couchez |
| ils / elles | se / s’ | ils se lavent |
ពេលណាត្រូវប្រើ
ប្រើកិរិយាសព្ទឆ្លុះបញ្ចាំង នៅពេលដែលប្រធានធ្វើសកម្មភាពលើខ្លួនឯង។
- Je me lave.
- Elle se regarde dans le miroir.
ប្រើវាសម្រាប់ទម្លាប់ប្រចាំថ្ងៃទូទៅជាច្រើន។
- se réveiller — ភ្ញាក់ពីគេង
- se lever — ក្រោកឡើង
- se laver — លាង
- s’habiller — ស្លៀកពាក់
- se coucher — ចូលគេង
កិរិយាសព្ទបារាំងទូទៅខ្លះជាកិរិយាសព្ទឆ្លុះបញ្ចាំង ទោះបីជាភាសាអង់គ្លេសមិនប្រើទម្រង់ឆ្លុះបញ្ចាំងក៏ដោយ។
- Je m’appelle Paul. — ឈ្មោះរបស់ខ្ញុំគឺ Paul។
- Nous nous reposons. — យើងសម្រាក។
- Elle se souvient de son adresse. — នាងចងចាំអាសយដ្ឋានរបស់នាង។
រចនាសម្ព័ន្ធ
រចនាសម្ព័ន្ធមូលដ្ឋានគឺ៖
ប្រធាន + សព្វនាមឆ្លុះបញ្ចាំង + កិរិយាសព្ទផ្សំ
- Je me lave.
- Tu te prépares.
- Il se couche.
- Nous nous reposons.
សព្វនាមឆ្លុះបញ្ចាំងត្រូវតែត្រូវគ្នានឹងប្រធាន។
| ប្រធាន | រចនាសម្ព័ន្ធ |
|---|---|
| je | je me + កិរិយាសព្ទ |
| tu | tu te + កិរិយាសព្ទ |
| il / elle / on | il / elle / on se + កិរិយាសព្ទ |
| nous | nous nous + កិរិយាសព្ទ |
| vous | vous vous + កិរិយាសព្ទ |
| ils / elles | ils / elles se + កិរិយាសព្ទ |
មុនសំឡេងស្រៈ me, te និង se ក្លាយជា m’, t’ និង s’។
- Je m’habille.
- Tu t’appelles Marie.
- Elle s’arrête ici.
ដើម្បីបង្កើតប្រយោគអវិជ្ជមាន ដាក់ ne មុនសព្វនាមឆ្លុះបញ្ចាំង និង pas បន្ទាប់ពីកិរិយាសព្ទផ្សំ។
ប្រធាន + ne/n’ + សព្វនាមឆ្លុះបញ្ចាំង + កិរិយាសព្ទ + pas
- Je ne me lève pas tôt.
- Elle ne se couche pas tard.
- Nous ne nous préparons pas ici.
សម្រាប់កិរិយាសព្ទឆ្លុះបញ្ចាំងធម្មតា -er ផ្សំកិរិយាសព្ទជាធម្មតាបន្ទាប់ពីសព្វនាមឆ្លុះបញ្ចាំង។
ឧទាហរណ៍ជាមួយ se laver៖
| ប្រធាន | ទម្រង់ |
|---|---|
| je | je me lave |
| tu | tu te laves |
| il / elle / on | il se lave |
| nous | nous nous lavons |
| vous | vous vous lavez |
| ils / elles | ils se lavent |
ឧទាហរណ៍
- Je me lève à sept heures.
- Tu te laves le matin.
- Il se prépare pour le travail.
- Elle s’habille rapidement.
- On se couche tard.
- Nous nous reposons après le dîner.
- Vous vous appelez comment ?
- Ils se réveillent tôt.
- Elles se regardent dans le miroir.
- Je ne me couche pas tard.
ករណីលើកលែង
កិរិយាសព្ទឆ្លុះបញ្ចាំងខ្លះមានការប្រែប្រួលអក្ខរាវិរុទ្ធ ឬដើមកិរិយាសព្ទក្នុងកាលបច្ចុប្បន្ន។
- se lever → je me lève, nous nous levons
- se réveiller → je me réveille, nous nous réveillons
- s’appeler → je m’appelle, nous nous appelons
ការប្រែប្រួលទាំងនេះកើតចេញពីកិរិយាសព្ទខ្លួនឯង មិនមែនមកពីសព្វនាមឆ្លុះបញ្ចាំងទេ។
កិរិយាសព្ទខ្លះអាចប្រើទាំងក្នុងទម្រង់ឆ្លុះបញ្ចាំង និងមិនឆ្លុះបញ្ចាំង ដោយមានអត្ថន័យខុសគ្នា។
-
Je lave la voiture. — ខ្ញុំលាងឡាន។
-
Je me lave. — ខ្ញុំលាងខ្លួនឯង។
-
Elle réveille son fils. — នាងដាស់កូនប្រុសរបស់នាង។
-
Elle se réveille. — នាងភ្ញាក់ពីគេង។
កំហុសទូទៅ
-
មិនត្រឹមត្រូវ៖ Je se lave. ត្រឹមត្រូវ៖ Je me lave. ការពន្យល់៖ ប្រើ me ជាមួយ je។
-
មិនត្រឹមត្រូវ៖ Tu me lèves tôt. ត្រឹមត្រូវ៖ Tu te lèves tôt. ការពន្យល់៖ ប្រើ te ជាមួយ tu។
-
មិនត្រឹមត្រូវ៖ Elle se laver le matin. ត្រឹមត្រូវ៖ Elle se lave le matin. ការពន្យល់៖ កិរិយាសព្ទចម្បងត្រូវតែផ្សំ។
-
មិនត្រឹមត្រូវ៖ Nous se préparons. ត្រឹមត្រូវ៖ Nous nous préparons. ការពន្យល់៖ ប្រើ nous ជាសព្វនាមឆ្លុះបញ្ចាំងជាមួយ nous។
-
មិនត្រឹមត្រូវ៖ Je me ne couche pas tard. ត្រឹមត្រូវ៖ Je ne me couche pas tard. ការពន្យល់៖ Ne មកមុនសព្វនាមឆ្លុះបញ្ចាំង។
-
មិនត្រឹមត្រូវ៖ Il se lave pas. ត្រឹមត្រូវ៖ Il ne se lave pas. ការពន្យល់៖ ការបដិសេធស្តង់ដារប្រើ ne មុនសព្វនាមឆ្លុះបញ្ចាំង និង pas បន្ទាប់ពីកិរិយាសព្ទ។
-
មិនត្រឹមត្រូវ៖ Je me habille. ត្រឹមត្រូវ៖ Je m’habille. ការពន្យល់៖ Me ក្លាយជា m’ មុនសំឡេងស្រៈ។