Bu nedir?
Dönüşlü fiiller, öznenin kendisine yaptığı veya özneyle yakından bağlantılı olan eylemleri tanımlar.
Fransızcada dönüşlü fiiller, fiilden önce bir dönüşlü zamir kullanır.
Bir dönüşlü fiil genellikle mastar halinde se ile gösterilir.
Örnekler:
- se laver — yıkanmak
- se lever — kalkmak
- s’appeler — adı olmak
- se coucher — yatmaya gitmek
- se préparer — hazırlanmak
Dönüşlü zamir özneye göre değişir.
| Özne | Dönüşlü zamir | Örnek |
|---|---|---|
| je | me / m’ | je me lave |
| tu | te / t’ | tu te lèves |
| il / elle / on | se / s’ | elle se prépare |
| nous | nous | nous nous levons |
| vous | vous | vous vous couchez |
| ils / elles | se / s’ | ils se lavent |
Ne zaman kullanılır
Özne kendi üzerinde bir eylem gerçekleştirdiğinde dönüşlü fiilleri kullanın.
- Je me lave.
- Elle se regarde dans le miroir.
Birçok yaygın günlük rutin için bunları kullanın.
- se réveiller — uyanmak
- se lever — kalkmak
- se laver — yıkanmak
- s’habiller — giyinmek
- se coucher — yatmaya gitmek
Bazı yaygın Fransızca fiiller, İngilizce dönüşlü bir biçim kullanmasa bile dönüşlüdür.
- Je m’appelle Paul. — Benim adım Paul.
- Nous nous reposons. — Dinleniriz.
- Elle se souvient de son adresse. — Adresini hatırlar.
Yapı
Temel yapı şudur:
Özne + dönüşlü zamir + çekimli fiil
- Je me lave.
- Tu te prépares.
- Il se couche.
- Nous nous reposons.
Dönüşlü zamir özneyle uyumlu olmalıdır.
| Özne | Yapı |
|---|---|
| je | je me + fiil |
| tu | tu te + fiil |
| il / elle / on | il / elle / on se + fiil |
| nous | nous nous + fiil |
| vous | vous vous + fiil |
| ils / elles | ils / elles se + fiil |
Bir sesli harften önce me, te ve se, m’, t’ ve s’ olur.
- Je m’habille.
- Tu t’appelles Marie.
- Elle s’arrête ici.
Olumsuz bir cümle yapmak için, ne’yi dönüşlü zamirden önce ve pas’ı çekimli fiilden sonra yerleştirin.
Özne + ne/n’ + dönüşlü zamir + fiil + pas
- Je ne me lève pas tôt.
- Elle ne se couche pas tard.
- Nous ne nous préparons pas ici.
Düzenli -er dönüşlü fiiller için, dönüşlü zamirden sonra fiili normal şekilde çekin.
se laver ile örnek:
| Özne | Biçim |
|---|---|
| je | je me lave |
| tu | tu te laves |
| il / elle / on | il se lave |
| nous | nous nous lavons |
| vous | vous vous lavez |
| ils / elles | ils se lavent |
Örnekler
- Je me lève à sept heures.
- Tu te laves le matin.
- Il se prépare pour le travail.
- Elle s’habille rapidement.
- On se couche tard.
- Nous nous reposons après le dîner.
- Vous vous appelez comment ?
- Ils se réveillent tôt.
- Elles se regardent dans le miroir.
- Je ne me couche pas tard.
İstisnalar
Bazı dönüşlü fiillerin şimdiki zamanda yazım veya kök değişiklikleri vardır.
- se lever → je me lève, nous nous levons
- se réveiller → je me réveille, nous nous réveillons
- s’appeler → je m’appelle, nous nous appelons
Bu değişiklikler fiilin kendisinden gelir, dönüşlü zamirden değil.
Bazı fiiller hem dönüşlü hem de dönüşlü olmayan biçimde, farklı anlamlarla kullanılabilir.
-
Je lave la voiture. — Arabayı yıkarım.
-
Je me lave. — Kendimi yıkarım.
-
Elle réveille son fils. — Oğlunu uyandırır.
-
Elle se réveille. — Uyanır.
Yaygın hatalar
-
Yanlış: Je se lave. Doğru: Je me lave. Açıklama: je ile me kullanın.
-
Yanlış: Tu me lèves tôt. Doğru: Tu te lèves tôt. Açıklama: tu ile te kullanın.
-
Yanlış: Elle se laver le matin. Doğru: Elle se lave le matin. Açıklama: Ana fiil çekimli olmalıdır.
-
Yanlış: Nous se préparons. Doğru: Nous nous préparons. Açıklama: nous ile dönüşlü zamir olarak nous kullanın.
-
Yanlış: Je me ne couche pas tard. Doğru: Je ne me couche pas tard. Açıklama: Ne, dönüşlü zamirden önce gelir.
-
Yanlış: Il se lave pas. Doğru: Il ne se lave pas. Açıklama: Standart olumsuzluk, dönüşlü zamirden önce ne ve fiilden sonra pas kullanır.
-
Yanlış: Je me habille. Doğru: Je m’habille. Açıklama: Me, sesli harften önce m’ olur.